UW RECHTEN EN PLICHTEN ALS ZELFSTANDIGE

Uw verplichtingen

• Financiële rekening openen

Elke zelfstandige die een ondernemingsnummer aanvraagt, moet over een zichtrekening beschikken bij een in België gevestigde financiële instelling of bij de Bank van de Post.


• Vestiging als zelfstandige en vergunningen

Als startende zelfstandige moet men zich aanbieden bij een erkend ondernemingsloket (bv. EUNOMIA).   Zij gaan na of u de nodige beroepskennis (voor bepaalde beroepen) en het voor iedereen vereiste bedrijfsbeheer kan bewijzen.(verplicht v.a. 1/1/1999)

Tenslotte zijn er een aantal beroepsactiviteiten/ondernemingen waarvoor een vergunning vereist is (bv. voor het schenken van geestrijke dranken).


• Inschrijving in het handelsregister – sinds 01/07/2003 niet meer van toepassing

Elke zelfstandige, die daden van koophandel stelt, moet zich sinds 01/07/2003 via een erkend Ondernemingsloket registreren en ontvangt daar een uniek ondernemingsnummer.


• BTW-nummer aanvragen – sinds 01/07/2003 niet meer van toepassing

Sinds 01/07/2003 is ook het BTW-nummer niet meer in voege en en werkt de BTW-administratie ook met het uniek ondernemingsnummer. De BTW zal in de toekomst automatisch verwittigd worden van de start van uw zelfstandige activiteit via de KBO, Kruispuntbank voor Ondernemingen. Momenteel is dit nog niet in orde en moet de BTW-administratie nog op de hoogte gebracht worden. U kan dit zelf in orde brengen op uw plaatselijk BTW-kantoor of u kan dit via de extra-diensten van het ondernemingsloket laten doen. Wat uiteraard het meest eenvoudigst is.


• Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds

Iedere persoon die met een zelfstandig of een vrij beroep begint, moet zich binnen de 90 dagen na de aanvangsdatum aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Laattijdige aansluiting wordt beboet!


• Aansluiten bij een ziekenfonds

De zelfstandige moet zich aansluiten bij een ziekenfonds teneinde zijn rechten te vrijwaren inzake ziekte- en invaliditeitsverzekering. Elke zelfstandige is verzekerd tegen grote en kleine risico’s door het betalen van sociale bijdragen aan zijn sociaal verzekeringsfonds.

Uw rechten

De zelfstandige die sociale bijdragen betaalt aan zijn sociaal verzekeringsfonds opent rechten in 4 takken van de sociale zekerheid.

• Het recht op KINDERBIJSLAG
• Het recht op ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERGOEDINGEN
• Het recht op PENSIOEN



• Het recht op kinderbijslag

Alle zelfstandigen, die onderworpen zijn aan het sociaal statuut én een bijdrage verschuldigd zijn in HOOFDBEROEP, kunnen in principe aanspraak maken op KINDERBIJSLAG. Het is raadzaam eerst na te gaan of er recht op kinderbijslag bestaat via de regeling voor loon- en weddetrekkenden, vermits die voorrang heeft op die van de zelfstandigen.
Kinderbijslag kan bekomen worden voor de eigen kinderen van de echtgenoten, voor de geadopteerde kinderen of voor de kinderen waarvan men pleegvoogd is. Het recht bestaat tenslotte ook voor klein- en achterkleinkinderen, neven en nichten op voorwaarde dat deze INWONEND zijn.


• Het recht op ziekte- en invaliditeitsvergoedingen

• DE GEZONDHEIDSZORGEN

Alle personen met een zelfstandig HOOFDBEROEP, die alle verschuldigde bijdragen betaald hebben, zijn verzekerd voor de GROTE RISICO’S. Onder grote risico’s verstaat men o.m. ziekenhuisopnames, bevallingen, reanimatie, heelkundige ingrepen.
Vanaf 1 januari 2008 zijn de zelfstandigen ook verzekerd voor de kleine risico's.  De bijragen hiervoor zijn begrepen in de bijdragen aan het sociaal verzekeringsfonds.

Gehandicapte en invalide zelfstandigen en gehandicapte kinderen die recht geven op verhoogde kinderbijslag zijn wel verzekerd tegen de kleine risico's en moeten hiervoor geen extra bijdrage betalen.

Voor gepensioneerde zelfstandigen met IGO of GIB is de verzekering voor de kleine risico's gratis.

• DE INVALIDITEITSVERGOEDING

Sinds 1 januari 2001 hebben zelfstandigen vanaf hun tweede maand arbeidsongeschiktheid recht op de dagvergoeding.
Na een VOLLEDIGE WERKONBEKWAAMHEID van één maand ontvangt de zelfstandige vanaf de eerste dag van de tweede maand een primaire vergoeding van € 47,44 per dag (gezin) of € 36,37 per dag (alleenstaande).
Na een volledig jaar volledige werkonbekwaamheid zonder stopzetting van de beroepsactiviteit wordt een invaliditeitsvergoeding uitbetaald, gelegen tussen € 36,37 per dag en € 47,44 per dag, naargelang de gezinslast, met stopzetting van de beroepsactiviteit worden de bedragen respectievelijk € 38,65 en € 48,30. Personen met gezinslast krijgen een extra tegemoetkoming voor hulp van derden van € 12,73 per dag.

Op 1 januari 2010 werd beslist een forfaitaire uitkering toe te kennen aan zelfstandigen die hun activiteit onderbreken om palliatieve zorgen te verlenen aan hun kind of hun partner.  Deze uitkering bedraagt € 1.841,24 en wordt uitbetaald in 3 schijven.


• DE MOEDERSCHAPSVERGOEDING

Het moederschapsverlof werd van 1 januari 2003 opgetrokken van 3 weken naar 6 weken waarvan nu ook maximaal 3 weken rust voor de bevalling mogen genomen worden. De moederschapsvergoeding bedraagt € 375,72 per week, dit is voor 6 weken € 2.254,32 en wordt toegekend aan de vrouwelijke zelfstandige of aan de aangesloten meewerkende echtgenote. Om recht te hebben op de moederschapsvergoeding mag de gelukkige moeder zes weken geen arbeid verrichten. Bij de geboorte van meerlingen wordt het moederschapsverlof 7 weken en de uitkering bedraagt € 2.630,04.

Bij de adoptie van een kind jonger dan 3 jaar is er eveneens recht op het moederschapsverlof van 6 weken, de vergoeding bedraagt € 2.254,32.  Indien het geadopteerde kind de leeftijd heeft tussen 3 en 8 jaar is het moederschapsverlof 4 weken en bedraagt de vergoeding € 1.502,88.

Het moederschapsverlof moet aangevraagd worden bij het ziekenfonds van de toekomstige moeder en dit kan ten vroegste na zes maanden zwangerschap en ten laatste zes weken na de bevalling. 

Om recht te hebben op de moederschapsvergoeding moet een zelfstandige activiteit van ten minste 6 maanden bewezen kunnen worden tenzij voor de zelfstandigheid de toekomstige moeder sociale rechten opgebouwd heeft als werknemer (niet als ambtenaar of als werknemer van NMBS).

- Moederschapshulp voor vrouwelijke zelfstandigen.

Vrouwelijke zelfstandigen of meewerkende echtgenotes aangesloten in hoofdberoep/maxistatuut kunnen vanaf 1 januari 2006 genieten van dienstencheques, die hen moeten toelaten hun zelfstandige beroeps-activiteiten gemakkelijker te hervatten na de bevallingsrust.

In totaal kunnen 105 cheques van € 7,50 per cheque aangewend worden voor hulp in het huishouden zoals voor het bereiden van maaltijden, het doen van boodschappen, schoonmaak, enz...

Om de cheques te kunnen krijgen moet het kind geboren zijn na 31 december 2005, moet het in het gezin van de aanvraagster-zelfstandige verblijven en moeten de sociale bijdragen voor het kwartaal van de bevalling en de 2 voorafgaande kwartalen betaald zijn.

De cheques kunnen enkel via e-mail, brief of ter plaatse aangevraagd worden bij het sociale verzekeringsfonds waarbij de aanvraagster is aangesloten en dit ten vroegste vanaf de 6de maand zwangerschap en ten laatste 6 weken na de bevalling.

Voorlopig kan de hulp niet gebruikt worden bij de adoptie van een kind.

Let wel ! De zelfstandige in bijberoep blijft zijn rechten van loontrekkende behouden.

• Het recht op pensioen

Zelfstandigen maken aanspraak op een pensioen voor de jaren waarvoor ze bijdragen in hoofdberoep aan hun sociaal verzekeringsfonds hebben betaald.

 • HET OUDERDOMSPENSIOEN OF RUSTPENSIOEN

Het minimum rustpensioen van een zelfstandige bij een volledige loopbaan bedraagt momenteel € 14.801,24 per jaar (gezinspensioen) of € 11.347,46 per jaar (alleenstaande).

• HET OVERLEVINGSPENSIOEN

Het overlevingspensioen wordt toegekend aan de weduwe of weduwnaar van de zelfstandige. Het minimum overlevingspensioen bedraagt momenteel € 11.347,46 per jaar.